Έρευνα του Βαγγέλη Στολάκη / Φωτο Σ. Αυγητίδης
Μπορεί ο αρμόδιος αναπληρωτής υπουργός Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων, Σπύρος Σπίρτζης τόσο στην πρόσφατη συνάντηση που είχε με τους εργαζόμενους του Μετρό Θεσσαλονίκης και τον πρόεδρο του Εργατοϋπαλληλικού Κέντρου, Παναγιώτη Τσαραμπουλίδη, όσο και σε υπηρεσιακές συσκέψεις που πραγματοποιεί με στελέχη της ΑΤΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ Α.Ε. να διαβεβαιώνει ότι το έργο δεν θα… απενταχθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 2 Αυγούστου, ωστόσο οι ειδικοί του… κλάδου έχουν διαφορετική άποψη. Θεωρούν πως εάν η ελληνική κυβέρνηση δεν κατορθώσει να τα βρει με τους δανειστές μας, τότε το Μετρό Θεσσαλονίκης, όπως και άλλα έργα υποδομών που πραγματοποιούνται στη χώρα, θα βρεθούν στον… αέρα! Σε ό,τι αφορά μάλιστα το μεγαλύτερο έργο υποδομής της πόλης, που την ταλαιπωρεί και τα τελευταία σαράντα χρόνια, ένα τέτοιο σενάριο ενδεχομένως να έχει επιπτώσεις και στο Μετρό της Αθήνας, αφού όπως αποκαλύπτει σήμερα η Karfitsa
το Θεσσαλονικιώτικο έργο έχει ως… εγγύηση για δάνεια που ελήφθησαν στο παρελθόν τα έσοδα του Μετρό της πρωτεύουσας! Το μόνο σίγουρο είναι πως εάν η «τρύπα του Κούβελα» που με το πέρασμα των δεκαετιών μετατράπηκε σε «σύγχρονο γεφύρι της Άρτας» απενταχθεί, τότε ο… λογαριασμός θα είναι μεγάλος!Σύμφωνα με εκπροσώπους του κατασκευαστικού κλάδου αλλά και εργαζομένους στο Μετρό Θεσσαλονίκης αν
μιλήσει κανείς με τεχνικούς όρους το έργο θα έπρεπε να απενταχτεί από τον περασμένο Απρίλη και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να ζητήσει από την ελληνική κυβέρνηση την επιστροφή εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ». Όπως ισχυρίζονται οι ίδιοι, η βασική γραμμή του Μετρό της Θεσσαλονίκης θα έπρεπε να ολοκληρωθεί στα τέλη του 2012 και αυτή τη στιγμή έχει πραγματοποιηθεί μόλις το 1/3 του έργου. Οι εργασίες μάλιστα στα εργοτάξια αναμένεται να καθυστερήσουν να ξεκινήσουν και πάλι και… οι μετροπόντικες θα κάνουν καιρό να βάλουν μπρος, αφού όπως εκτίμησαν σε πρόσφατη συνέντευξη τύπου που παραχώρησαν εργαζόμενοι, ΤΕΕ και Εμπορικός Σύλλογος η τριμερής εποπτική επιτροπή του έργου (υπουργείο, Αττικό Μετρό, Κοινοπραξία) θα αργήσει να καταλήξει σε κάποιο συγκεκριμένο συμπέρασμα.«Πολιτική απόφαση»
Στον απόηχο μάλιστα δημοσιευμάτων που θέλουν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξετάζει την απένταξη του έργου ο αρμόδιος αναπληρωτής υπουργός, κ. Σπίρτζης στην πρόσφατη συνάντησή του με τους εργαζόμενους του έργου και τον πρόεδρο του ΕΚΘ δήλωσε πως «δεν θέλει ούτε να σκέφτεται ένα τέτοιο σενάριο» και είπε πως είναι πολιτική απόφαση της κυβέρνησης το έργο να συνεχιστεί και να ολοκληρωθεί. Μάλιστα διαβεβαίωσε τους εκπρόσωπους των εργαζομένων πως θα χαρακτηριστεί ως «σημαντικό».
Τα δεδομένα ωστόσο είναι συγκεκριμένα. Το έργο έχει «κολλήσει» λόγω της απόφασης της κοινοπραξίας να αποχωρήσει από αυτό, οι απολύσεις συνεχίζονται, σημειώνεται μια καθυστέρηση 2,5 ετών σε ό,τι αφορά την ολοκλήρωση της βασικής γραμμής και το έργο έχει υλοποιηθεί μόλις ως προς το 1/3 του. Δεδομένο είναι επίσης πως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία μέσω της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και των Κοινοτικών Πλαισίων Στήριξης χρηματοδοτεί τις εργασίες, τώρα ζητά τους λόγους των… καθυστερήσεων με τον κίνδυνο η Ελλάδα να χρειαστεί να επιστρέψει περίπου 500.000.000 ευρώ να είναι ορατός. Το προσεχές διάστημα μάλιστα αναμένεται να πραγματοποιηθεί επίσκεψη εκπροσώπων της Κομισιόν στα… εργοτάξια της πόλης, προκειμένου οι Ευρωπαίοι να δουν ιδίοις όμασι γιατί το έργο έχει μετατραπεί σε… γεφύρι της Άρτας.
Μια τέτοια εξέλιξη, σύμφωνα με στελέχη του υπουργείου Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων «θα σχετίζεται με το σύνολο της διαπραγμάτευσης». «Εάν ο πρωθυπουργός τα βρει με τους δανειστές, δεν θα κολλήσουν οι δυο πλευρές στο Μετρό της Θεσσαλονίκης. Εάν δεν τα βρουν, θα σταματήσει η χρηματοδότηση από τον ευρωπαϊκό κορβανά και δεν θα έρθουν τα κοινοτικά χρήματα για έργα υποδομών, στήριξη των αγροτών κ.α» λένε χαρακτηριστικά οι ίδιες πηγές.
Η… υποθήκη
Σε ενδεχόμενη απένταξη του έργου επηρεάζεται το Μετρό της Αθήνας; Η απάντηση είναι «ναι», αφού όπως αποκαλύπτει σήμερα η Karfitsa
, για την πραγματοποίηση του Μετρό Θεσσαλονίκης και την ολοκλήρωση των εργασιών έχουν δοθεί από πλευράς ελληνικού δημοσίου ως… εγγύηση τα έσοδα και τα ακίνητα του Μετρό της Αθήνας. Όπως είναι γνωστό το έργο υλοποιείται αποκλειστικά με κοινοτικούς πόρους. Ευρωπαϊκά δηλαδή, κονδύλια κατά 50% και κατά άλλα 50% από δάνεια που ελήφθησαν από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων με χαμηλό επιτόκιο. Το 2006 και το 2007 προκειμένου να χορηγηθούν επιπλέον δάνεια η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, σύμφωνα με πηγές από την ΑΤΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ Α.Ε., ζήτησε επιπλέον εγγυήσεις, πέραν από την εγγύηση του… ελληνικού δημοσίου και έτσι έλαβε τα… έσοδα και την ακίνητη περιουσία του Μετρό της Αθήνας. Εάν η ΕΕ απεντάξει το έργο θα ζητήσει να επιστραφούν από την Ελλάδα όλα τα κοινοτικά χρήματα που έχουν δοθεί μέχρι σήμερα. Εάν η Ελλάδα δεν μπορεί να τα δώσει, στην καλύτερη περίπτωση τα χρήματα αυτά θα παρακρατηθούν από κάποιο άλλο Κοινοτικό Πρόγραμμα διαφορετικά από την Αττικό Μετρό, τα έσοδα της οποίας σήμερα δεν επαρκούν ούτε για να καλυφθούν οι τρέχουσες ανάγκες της εταιρίας. «Σε αυτή την περίπτωση το Μετρό της Αθήνας θα δημοπρατηθεί» αναφέρει από την πλευρά του ο πρώην υφυπουργός υποδομών του ΠΑΣΟΚ, Γιάννης Μαγκριώτης. «Τέτοια έργα πάντως δύσκολα απεντάσσονται» συμπληρώνει ο κ. Μαγκριώτης και σχολιάζει πως «εάν ο κ. Τσίπρας δεν τα βρει με τους εταίρους μας τότε θα χάσουμε όλα τα κοινοτικά κονδύλια. Δεν θα έρθουν τα χρήματα του ΕΣΠΑ και του ΣΕΣ 2014-2020 και δεν θα πραγματοποιηθεί κανένα έργο που έχει ενταχθεί σε αυτά». Για την παραπάνω εγγύηση και δέσμευση απέναντι στην Ευρωπαϊκή τράπεζα Επενδύσεων γνωρίζει και ο πρώην γενικός Γραμματέας Δημοσίων Έργων, Στράτος Σιμόπουλος, χωρίς ωστόσο να είναι σε θέση να μιλήσει με λεπτομέρειες.Τον κίνδυνο της απένταξης του έργου εκφράζει στην Karfitsa και κορυφαίο στέλεχος της ΑΤΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ που επιβεβαιώνει επίσης την πληροφορία της Karfitsa. «Το 2006 και το 2007 για τα δάνεια που λάβαμε, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ζήτησε επιπλέον εγγυήσεις. Τότε η ελληνική κυβέρνηση αποτίμησε το έργο σε 4,5 δισεκατομμύρια ευρώ. Αν απενταχθεί το έργο, που είναι πολύ πιθανό αφού έχει καθυστερήσει σημαντικά, η κυβέρνηση θα πρέπει να βρει από πού θα πληρωθούν τα δεκάδες εκατομμύρια ευρώ που πρέπει να επιστραφούν, καθώς αυτή τη στιγμή από τα ταμεία του Μετρό της Αθήνας πληρώνουμε τα τοκοχρεολύσια του Μετρό των Ολυμπιακών Αγώνων» λέει χαρακτηριστικά. Από την πλευρά του πάντως, ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της ΑΤΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ, Χρήστος Τσίτουρας όταν η «Κ» επικοινώνησε μαζί του δήλωσε πως «δεν γνώριζε κάτι για τις πρόσθετες εγγυήσεις που δόθηκαν και είναι ένα ζήτημα εξειδικευμένο που αφορά το υπουργείο Οικονομικών».
Φόβοι από φορείς και εργαζόμενους
«Όσο καθυστερεί να ξεκινήσει το έργο τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος να απενταχθεί. Αυτή είναι η λογική που διέπει όλα τα έργα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Έχουν συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα και συγκεκριμένο προϋπολογισμό. Στο Μετρό Θεσσαλονίκης δεν υπάρχει τίποτα από τα δυο» λέει ο Πάρις Μπίλιας, πρόεδρος του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας/ Τμήμα Κεντρικής Μακεδονίας. «Το έργο εάν ξεκινήσει τώρα θέλει άλλα τέσσερα χρόνια τουλάχιστον. Η δανειοδότηση από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων έχει ως αντισταθμιστικό όφελος και υποθήκη το Μετρό της Αθήνας. Σε περίπτωση που δεν πληρώσει η ελληνική Πολιτεία θα εισπραχθούν τα έσοδα από το Μετρό της Αθήνας» σημειώνει ο κ. Μπίλιας. Σημειώνεται πως το ΤΕΕ
/ΤΚΜ μαζί με τον Εμπορικό Σύλλογο Θεσσαλονίκης και το ΕΚΘ συμμετέχουν στην συμβουλευτική επιτροπή που αναμένεται να δημιουργηθεί και να ελέγχει την πορεία των εργασιών, σύμφωνα με όσα δεσμεύτηκε ο Χρήστος Σπίρτζης.Από την πλευρά τους, οι εργαζόμενοι στο έργο τόσο στον κατασκευαστικό όσο και στον αρχαιολογικό τομέα μετρούν… απολύσεις. Αυτή τη στιγμή και ενώ η μελέτη προβλέπει την ύπαρξη 3000 θέσεων εργασίας δουλεύουν μόλις 250 άτομα. Σύμφωνα με τους ίδιους μάλιστα «η κοινοπραξία επιθυμεί να κρατήσει μόνο… γραμματείς». «Για το Μετρό της Θεσσαλονίκης εγγυητής έχει μπει η Αττικό Μετρό. Το δάνειο από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, έχει ως εγγύηση εμπράγματα δικαιώματα της ΑΤΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ. Αρχικά ήταν τα έσοδα της Αττικό Μετρό στην Αθήνα. Τώρα ως εμπράγματο δικαίωμα υπολογίζεται η ακίνητη περιουσία και τα αποθεματικά της ΑΤΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ. Σε περίπτωση απένταξης κινδυνεύει με δήμευση η περιουσία αυτή, εκτός εάν βρεθούν κονδύλια από αλλού για να πληρωθεί το δάνειο. Είναι τεράστια καταστροφή η απένταξη του έργου. Με τεχνικούς όρους το έργο θα έπρεπε να είχε απενταχθεί από τον Απρίλιο του 2015» αναφέρει ο Γενικός Γραμματέας του Σωματείου Εργαζομένων Μετρό Θεσσαλονίκης, Δημήτρης Παππάς. Αν
το έργο απενταχθεί τότε θα δεσμευτούν τα έσοδα του Μετρό της Αθήνας. Θα πρέπει να δοθούν 500.000.000 στην ΕΕ και άλλα 500.000.000 για αποζημιώσεις» σχολιάζει από την πλευρά του ο πρόεδρος του ιδίου Σωματείου, Χάρης Κυπριανίδης.
